KIẾN TRÚC HỆ THỐNG

Kiến trúc hệ thống quản trị: ba sơ đồ để KPI có chỗ bám

KPI chỉ đo được điều hệ thống đã vận hành. Ba sơ đồ dưới đây cho bạn thấy các thành phần nối nhau thế nào, việc đi qua những bộ phận nào và ai chịu trách nhiệm cuối cùng.

Chuẩn hóa Quy trình và RACI trước khi chấm KPI. Chưa rõ ai làm gì, theo quy trình nào mà đã chấm điểm thì KPI thành công cụ đổ lỗi chứ không còn là đồng hồ đo.

Quay lại chuỗi giá trị 11 mắt xích

1. Mô hình vận hành tổng thể

Tám thành phần nối nhau bằng quan hệ nhân quả: mục tiêu quyết định tổ chức, tổ chức được giao quyền hạn, quyền hạn thành quy trình, kết quả được đo và quay về điều chỉnh chiến lược.

Kiến trúc quản trị mục tiêu​Tám thành phần: chiến lược và mục tiêu, cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ quyền hạn, quy trình vận hành, nhân sự và năng lực, chỉ tiêu và đánh giá, dữ liệu và công nghệ, cơ chế điều hành kiểm soát cải tiến; nối bằng quan hệ nhân quả và vòng phản hồi.​01 · nhóm M01, M02​Chiến lược và mục tiêu​Doanh nghiệp đi đâu, đo thành công bằng gì​02 · nhóm M03​Cơ cấu tổ chức​Ai nằm ở đâu, báo cáo cho​ai​03 · nhóm M03​Chức năng, nhiệm​vụ và quyền hạn​Mỗi đơn vị chịu trách​nhiệm việc gì, được quyết​định đến đâu​04 · nhóm M06, M07, M08…​Quy trình vận hành​Việc được làm thế nào,​bàn giao ra sao, kiểm​soát ở đâu​06 · nhóm M13, M05​Chỉ tiêu và đánh​giá hiệu suất​Kết quả ra sao so với mục​tiêu​05 · nhóm M04​Nhân sự và năng lực​Ai đủ năng lực để làm, được đánh giá và phát triển ra sao​07 · nhóm M15​Dữ liệu và công nghệ​Mọi người nhìn cùng một số liệu bằng công cụ nào​08 · nhóm M02, M16, M17​Cơ chế điều hành,​kiểm soát và cải​tiến​Làm sao phát hiện lệch, quyết định​kịp, và cải tiến liên tục​• Họp điều hành theo nhịp​• Điểm kiểm soát trong quy trình​• Quản lý thay đổi​• Vòng cải tiến​→ điều chỉnh mục tiêu,​quyền hạn, quy trình​
Mô hình chỉ ra quan hệ nhân quả và vòng phản hồi, không chỉ liệt kê thành phần.

2. Dòng chảy công việc xuyên chức năng

Sơ đồ làn chức năng theo dõi một đơn hàng qua mười bước và tám bộ phận. Mỗi lần đổi hàng là một điểm bàn giao; hình thoi là điểm phê duyệt, chấm tròn là điểm kiểm soát.

Sơ đồ làn chức năng: dòng chảy công việc​Mười bước từ dự báo bán hàng đến đánh giá kết quả qua tám bộ phận; hình thoi là điểm phê duyệt, chấm tròn là điểm kiểm soát; đường đỏ là phản hồi về dự báo kỳ sau.​Kinh doanh​Hoạch định​Mua hàng​Sản xuất​Chất lượng​Kho vận​Tài chính​Ban điều hành​1 Dự báo bán​hàng​​2 Hoạch định​nhu cầu​3 Kế hoạch​sản xuất​4 Mua hàng​5 Sản xuất​6 Kiểm tra​chất lượng​7 Nhập kho​8 Giao hàng​9 Ghi nhận​doanh thu​10 Đánh giá​kết quả​Phản hồi: kết quả đánh giá về dự báo và kế hoạch kỳ sau​Điểm phê duyệt​Điểm kiểm soát​Đổi hàng = điểm bàn giao giữa hai bộ phận​
Mỗi bước có bộ phận chủ trì, điểm bàn giao, điểm kiểm soát và cách xử lý khi lệch.

3. Ma trận phân quyền RACI mở rộng

RACI cho biết ai làm gì ở mỗi hoạt động trọng yếu. Mỗi hoạt động có đúng một người chịu trách nhiệm cuối cùng (A).

RThực hiệnNgười hoặc nhóm trực tiếp làm công việc; có thể có nhiều người cùng R.
AChịu trách nhiệm cuối cùngNgười duyệt kết quả và giải trình thành bại. Mỗi hoạt động có đúng một A.
CĐược tham vấnNgười cung cấp thông tin, ý kiến trước khi quyết định hoặc thực hiện.
A/RVừa chịu trách nhiệm cuối cùng, vừa trực tiếp thực hiệnMột vai trò gánh cả hai việc, thường khi hoạt động cần tính độc lập (ví dụ Kiểm toán nội bộ tự thực hiện và tự giải trình kiểm toán độc lập). Vẫn chỉ có một A cho mỗi hoạt động.
IĐược thông báoNgười được cập nhật kết quả; không tham gia quyết định.
#Hoạt độngHĐQTCEOCVTKTTDLKTNB
1Phê duyệt tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõiARCCII
2Cấp quyền tiếp cận dữ liệu và hiện trườngIAIRR
3Khảo sát, kiểm kê nguồn, đánh giá mười mắt xíchIARRRC
4Thiết kế cơ cấu tổ chức, chức năng, RACICARCIC
5Trình Cổng quyết định 0ARRCII
6Ban hành SOP trọng yếu và kiểm soát chất lượng 5 bướcIACRIC
7Xây bảng điều hành và thí điểm AIIACCRC
8Kiểm toán độc lập việc thực hiệnIIA/R
9Executive Coaching và Leadership PathwayIARR
Ma trận phân quyền RACI mẫu của chương trình BSC/KPI Thực chiến. Quyền quyết định thuộc HĐQT và CEO.

HĐQT: Hội đồng quản trị · CV: Cố vấn chiến lược · TK: Trưởng khối · TTDL: Trung tâm Dữ liệu & Điều hành · KTNB: Kiểm toán nội bộ. RACI khác DOA: RACI trả lời «ai làm gì trong quy trình», DOA trả lời «ai được quyết định điều gì, đến giới hạn nào».