Lộ trình 12 chuyên đề thực chiến: 4 cấp độ đi từ hiểu đến vận hành
Mỗi buổi 3 tiết (120 phút). Buổi 9 (bài thực hành tình huống số 6) và buổi 10 (số 7) có phần thực hành dài 64 phút.
Kế hoạch năm đẹp, nhưng mỗi phòng vẫn làm một việc khác nhau. Lỗ hổng nằm ở đâu?
Viết hồ sơ chiến lược 1 trang và chỉ ra ngay khâu nào chưa có người chịu trách nhiệm. Bạn sẽ đi từ Sứ mệnh, Tầm nhìn, Chiến lược trung hạn đến Mục tiêu Năm, Quý, Tháng của công ty.
- Phân biệt chiến lược với vận hành bằng ví dụ cụ thể
- Giải thích vì sao nhiều doanh nghiệp có chiến lược nhưng không thực thi được
- Đọc và điền hồ sơ chiến lược 1 trang cho công ty mẫu
Sản phẩm: Hồ sơ chiến lược 1 trang của công ty mẫu
Tiêu chí: Đủ các trường; giả định được đánh dấu rõ
Công cụ: Kiến trúc chiến lược (E01_Strategic_Architecture.xlsx), trang tính: Cong_Ty, Mo_Hinh_KD, Bai_Tap
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 01 (sau S04)
Đầu tư vào con người và quy trình có thật sự kéo được lợi nhuận không?
Vẽ chuỗi nhân quả bốn trụ cột BSC và nhìn ra việc nào đang kéo tiền về. Rồi chia xuống bản đồ BSC 4 trụ cột, KPI phòng ban và KPI cá nhân.
- Mô tả bốn góc nhìn BSC và vai trò của từng góc
- Vẽ chuỗi nhân quả Học hỏi – Quy trình – Khách hàng – Tài chính
- Xếp đúng mục tiêu vào góc nhìn
Sản phẩm: Khung BSC 4 góc nhìn, mỗi góc 2–3 mục tiêu
Tiêu chí: Mục tiêu đặt đúng góc nhìn; có ít nhất một mũi tên nhân quả
Công cụ: Khung BSC và từ điển KPI (E02_BSC_KPI_Dictionary.xlsx), trang tính: BSC; Kiến trúc chiến lược (E01_Strategic_Architecture.xlsx), trang tính: Ban_Do
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 01 (sau S04)
Mục tiêu, KPI, chỉ tiêu, sáng kiến: cả phòng họp nói cùng một chữ nhưng nghĩ bốn điều khác nhau?
Tách bạch bốn khái niệm và chọn vài chỉ số đáng đo thay vì 50 KPI đối phó.
- Tách bốn khái niệm: mục tiêu, KPI, chỉ tiêu, sáng kiến
- Phân biệt chỉ số dẫn dắt và chỉ số kết quả, giải thích độ trễ
- Chuyển một câu mục tiêu thành đủ bốn thành phần
Sản phẩm: Bảng chuyển 5 mục tiêu thành đủ 4 thành phần
Tiêu chí: Không nhầm KPI với sáng kiến; có cả dẫn dắt và kết quả
Công cụ: Khung BSC và từ điển KPI (E02_BSC_KPI_Dictionary.xlsx), trang tính: KPI_Dictionary, Phan_Loai
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 01 (sau S04)
20 ưu tiên mà nguồn lực chỉ đủ cho 3. Chọn gì, bỏ gì?
Dùng phân tích điểm nghẽn để chốt đúng 3 mũi nhọn đột phá, mỗi mũi nhọn đều truy được về một bằng chứng.
- Chuyển phân tích môi trường và nội lực thành tối đa 3 chủ đề chiến lược
- Truy từng chủ đề về một phát hiện phân tích cụ thể
- Phân biệt trụ cột chiến lược với nền tảng năng lực hỗ trợ
Sản phẩm: Trang phân tích và 3 chủ đề chiến lược
Tiêu chí: Mỗi chủ đề dẫn được từ một phát hiện; không dùng số liệu bịa
Công cụ: Kiến trúc chiến lược (E01_Strategic_Architecture.xlsx), trang tính: SWOT, Tru_Cot
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 01 (sau S04)
Làm gì trước để doanh thu và lợi nhuận tự được kéo lên?
Vẽ bản đồ nhân quả và phát hiện những mục tiêu mồ côi: không ai kéo và cũng không kéo ai.
- Dựng bản đồ nhân quả xuyên 4 góc nhìn
- Gán sáng kiến cho mục tiêu
- Kiểm tra mục tiêu bị treo lơ lửng không ai làm và vòng lặp vô lý
Sản phẩm: Bản đồ chiến lược 12–16 mục tiêu
Tiêu chí: Không mục tiêu bị treo lơ lửng không ai làm; không vòng lặp vô lý; mọi mũi tên có giải thích
Công cụ: Kiến trúc chiến lược (E01_Strategic_Architecture.xlsx), trang tính: Ban_Do, Sang_Kien
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 02 (sau S08)
Vì sao hai phòng báo cùng một KPI mà ra hai con số khác nhau?
Viết từ điển KPI: một số, một công thức, một nguồn, một chủ. Cuộc họp hết cảnh cãi nhau về con số.
- Viết định nghĩa KPI đủ trường (gồm giới hạn sử dụng)
- Kiểm tra công thức, đơn vị, nguồn, người sở hữu, tần suất
- Phân biệt KPI Bắt buộc, Có điều kiện và KPI chốt chặn; phân biệt KPI công ty, phòng ban, dây chuyền
Sản phẩm: Từ điển 10 KPI
Tiêu chí: Mỗi KPI đủ công thức, đơn vị, nguồn, người sở hữu, tần suất; công thức tính đúng
Công cụ: Khung BSC và từ điển KPI (E02_BSC_KPI_Dictionary.xlsx), trang tính: KPI_Dictionary, Phan_Loai, Phien_Ban
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 02 (sau S08)
Chia trọng số đều cho mọi KPI có thật sự công bằng?
Đặt chỉ tiêu, ngưỡng và trọng số có căn cứ, để không còn cảnh năm nào cũng đạt hoặc không bao giờ đạt.
- Đặt mục tiêu và ngưỡng có căn cứ, ghi rõ giả định
- Chia trọng số với tổng 100% và giải thích KPI nặng nhất
- Gắn nhãn KPI bắt buộc, có điều kiện, và KPI chốt chặn nếu có căn cứ
Sản phẩm: Bộ mục tiêu, ngưỡng và trọng số cho 10 KPI
Tiêu chí: Tổng trọng số 100%; căn cứ hay giả định được đánh dấu; không dùng số so sánh ngành bịa
Công cụ: Chỉ tiêu và trọng số (E03_Targets_Weighting.xlsx), trang tính: KPI_THAM_SO, SO_SANH_CAU_TRUC, Bai_Tap
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 02 (sau S08)
Cùng một kết quả, vì sao mỗi người chấm một điểm?
Chấm điểm minh bạch, xử lý kỳ thiếu dữ liệu và tình huống bất khả kháng mà không ai thấy bất công.
- Chuyển kết quả thành điểm cho KPI chiều thuận và chiều nghịch
- Xử lý dữ liệu thiếu: không thành 0, không thành mức đạt, không tự chia lại trọng số; đọc độ phủ dữ liệu
- Phân biệt điểm gốc (Original), điểm điều chỉnh (Adjusted) và độ phủ dữ liệu (Data Coverage); ghi ngoại lệ có phê duyệt
Sản phẩm: Bảng chấm điểm chạy 3 kỳ
Tiêu chí: Dữ liệu thiếu hiển thị 'chưa có dữ liệu', không phải 0; ngoại lệ có người duyệt
Công cụ: Chấm điểm và quản trị KPI (E04_KPI_Scoring_Governance.xlsx), trang tính: KPI_THAM_SO, NHAP_THUC_TE, NGOAI_LE, TINH_DIEM, TEST_CASES
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 02 (sau S08)
Nhà máy tăng sản lượng nhưng khiếu nại chất lượng cũng tăng. KPI nào đang kéo nhau?
Chia KPI xuống phòng ban và dây chuyền bằng RACI, OEE, 4M1E, rồi chỉ ra khâu làm sụt hiệu suất.
- Phân rã KPI công ty thành KPI phòng ban theo quan hệ thực, không chia cơ học; lập RACI
- [Tình huống số 6] Phân rã OEE thành Mức sẵn sàng, Hiệu suất, Chất lượng và chỉ ra khâu gây sụt
- [Tình huống số 6] Nối KPI chuyền với 4M1E; xử lý xung đột sản lượng – chất lượng – tồn kho; thiết kế bộ KPI sản xuất đủ trường
Sản phẩm: Phần A: KPI cho 3 phòng ban và RACI. Phần B (Bài thực hành tình huống số 6): hệ KPI sản xuất + bảng phân rã OEE của 1 dây chuyền + bảng xung đột và cách xử lý
Tiêu chí: A: mỗi KPI phòng đỡ đầu được một KPI công ty; B: phân rã OEE khớp tích 3 thành phần, mỗi KPI đủ trường, nêu ít nhất 2 xung đột và cách xử lý; dữ liệu thiếu hiển thị đúng
Công cụ: Phân rã KPI và RACI (E05_Cascade_RACI.xlsx), trang tính: Cascade, RACI; Bài thực hành tình huống số 6 – KPI sản xuất (E08_Manufacturing_OEE_4M1E.xlsx), trang tính: Du_Lieu_Chuyen, Pareto, 4M1E, KPI_Chuyen, Xung_Dot, Bai_Tap
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 03 (sau S12)
Doanh thu kênh phân phối tăng 20% nhưng dòng tiền xấu đi. Con số đẹp đang che điều gì?
Đặt bán vào cạnh bán ra, đọc tồn kênh, số ngày thu tiền và nợ quá hạn để biết hàng đã thật sự đến tay người mua chưa.
- Dựng bảng điều hành 1 trang hiển thị điểm gốc, độ phủ dữ liệu, ngoại lệ và cờ xung đột
- Lập chương trình họp tháng và quý có quyết định cần ra
- [Tình huống số 7] Chẩn đoán ca doanh thu GT +20% bằng doanh số bán vào kênh, doanh số bán ra thị trường, tồn kho kênh, DSO, nợ quá hạn, biên; không kết luận 'tốt' chỉ vì doanh thu tăng
Sản phẩm: Phần A: bảng điều hành và chương trình họp tháng. Phần B (Bài thực hành tình huống số 7): hồ sơ chẩn đoán ca GT +20%, bảng giả thuyết H1–H5, khuyến nghị và danh sách dữ liệu còn thiếu
Tiêu chí: A: mỗi ô có kỳ, mục tiêu, chênh lệch, người phụ trách; hiển thị độ phủ; B: không kết luận 'tốt' chỉ vì doanh thu tăng; chỉ rõ dữ liệu thiếu; khuyến nghị có người, hạn, nguồn lực, chỉ số, cách duy trì
Công cụ: Bảng điều hành, họp đánh giá và phân tích nguyên nhân (E06_Dashboard_Review_RCA.xlsx), trang tính: Dashboard, Hop_Danh_Gia; Bài thực hành tình huống số 7 – KPI phân phối kênh truyền thống (E10_GT_Sell_In_Sell_Out.xlsx), trang tính: Du_Lieu_NPP, Phan_Tich_NPP, Kenh_Khu_Vuc, Tang_Truong, H1_H5, De_Xuat_Khac_Phuc
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 03 (sau S12)
KPI hụt nhiều kỳ liền, mỗi kỳ đổ lỗi một nơi. Làm sao tìm ra nguyên nhân gốc?
Họp bằng dữ liệu, truy nguyên nhân gốc và giao hành động có người, có hạn, có chỉ số kiểm tra.
- Tìm nguyên nhân gốc có bằng chứng cho KPI hụt
- Lập hành động khắc phục và phòng ngừa có người, hạn, chỉ số đo hiệu quả
- Theo dõi hiệu quả hành động qua kỳ sau
Sản phẩm: Hồ sơ phân tích 2 KPI hụt
Tiêu chí: Nguyên nhân có bằng chứng; hành động có người, hạn, chỉ số đo hiệu quả
Công cụ: Bảng điều hành, họp đánh giá và phân tích nguyên nhân (E06_Dashboard_Review_RCA.xlsx), trang tính: RCA, CAPA
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 03 (sau S12)
Hệ KPI chạy được vài kỳ rồi bị sửa tùy ý. Làm sao để nó tự chạy bền?
Dựng quy chế kiểm soát thay đổi và lộ trình 12 tháng để hệ thống không phụ thuộc vào một cá nhân.
- Thiết lập quy định quản trị và kiểm soát thay đổi KPI (Bắt buộc / Có điều kiện / chốt chặn)
- Lập hồ sơ thay đổi: điểm gốc, điểm điều chỉnh, độ phủ dữ liệu, lịch sử phê duyệt; từ chối đề xuất loại KPI chỉ vì điểm thấp
- Lộ trình áp dụng 12 tháng; bảo vệ dự án cuối khoá theo nhóm kèm câu hỏi phản biện cá nhân
Sản phẩm: Nhóm: quy định quản trị, hồ sơ thay đổi KPI, lộ trình 12 tháng. Cá nhân: phần được phân công + trả lời phản biện
Tiêu chí: Có người duyệt mục tiêu; hồ sơ thay đổi đủ trường; kiểm tổng trọng số; cột mốc có người phụ trách; mỗi thành viên có phần phụ trách ghi tên và trả lời được câu hỏi cá nhân
Công cụ: Quản trị KPI và kiểm soát thay đổi (E07_KPI_Change_Control.xlsx), trang tính: Yeu_Cau_Thay_Doi, Ma_Tran_Phe_Duyet, Tac_Dong_Trong_So, Chat_Luong_Du_Lieu, Vong_Doi_KPI; Chấm điểm và quản trị KPI (E04_KPI_Scoring_Governance.xlsx), trang tính: GATE, CO_XUNG_DOT, LICH_SU_THAY_DOI
Bài kiểm tra: Bài kiểm tra 03 (sau S12)
Thảo luận nhóm thực chiến: đóng vai Ban điều hành
Cơ chế cho lớp học trực tuyến. Nó áp dụng quy tắc nhóm tối đa 5 người đã có ở các buổi học, và dùng cùng sản phẩm nhóm của từng buổi (ví dụ buổi 4, 5, 9, 10, 12).
Chuẩn bị
- Chia nhóm 4–5 người, mỗi nhóm một phòng thảo luận nhóm thực chiến.
- Mỗi nhóm một bảng Google Sheets chung, tạo từ tệp Excel của buổi (giảng viên cấp bản mẫu trong thư mục tài liệu).
- Một trang tính “Nhat_Ky_Quyet_Dinh” ghi: quyết định, căn cứ dữ liệu, người chịu trách nhiệm, hạn.
Vai trong Ban điều hành
- Chủ trì điều hành: giữ thời gian và chốt quyết định.
- Các thành viên nhận phần phụ trách theo nội dung buổi (ví dụ tài chính, sản xuất, kinh doanh); phần nào cũng ghi tên người phụ trách.
- Nếu nhóm 4 người, một người kiêm hai vai; nhóm 5 người có thêm người ghi nhật ký quyết định.
- Nhận tình huống. Giảng viên giao tình huống công ty SmartLife và sản phẩm cần nộp của buổi.
- Làm việc trong phòng riêng. Mỗi thành viên làm phần của mình trên trang tính riêng; cả nhóm hợp nhất ở trang tổng hợp.
- Họp Ban điều hành. Nhóm ra quyết định theo thứ tự: số liệu, nguyên nhân gốc, hành động, người chịu trách nhiệm.
- Bảo vệ. Một nhóm khác đóng vai lãnh đạo chất vấn. Mỗi thành viên phải trả lời được câu hỏi về phần mình.
- Khóa bản nộp. Nhóm nộp đường liên kết Google Sheets; giảng viên đối chiếu nhật ký quyết định với kết quả.
Tiêu chí nhóm: tổng trọng số khớp; mọi quyết định có căn cứ dữ liệu và người chịu trách nhiệm; không tự chia lại trọng số khi loại KPI; mỗi thành viên có phần ghi tên và trả lời được câu hỏi cá nhân. Thời lượng từng bước do giảng viên đặt theo buổi, trong khung 120 phút.
Bản đồ năng lực theo bốn cấp độ
NHẬN THỨC & NỀN TẢNG
Buổi 1 đến buổi 3
- S01 Biến chiến lược trên giấy thành việc làm cụ thể hằng ngày
- S02 4 Trụ cột Thẻ điểm cân bằng (BSC): Tiền – Khách – Quy trình – Con người
- S03 Cách đặt mục tiêu và chọn đúng chỉ số KPI (tránh đo tràn lan)
Vấn đề quản trị: Doanh nghiệp có chiến lược nhưng mỗi người hiểu một kiểu; KPI được đặt mà không ai phân biệt được mục tiêu, KPI, chỉ tiêu và sáng kiến.
Mục tiêu năng lực: Hiểu BSC là hệ thống thực thi chiến lược, không phải danh sách KPI; phân biệt đúng bốn khái niệm nền.
Nội dung trọng tâm: Chiến lược và thực thi; bốn góc nhìn BSC; mục tiêu, KPI, chỉ tiêu, sáng kiến.
Làm được sau cấp độ: Viết được chuỗi chiến lược → mục tiêu → KPI → chỉ tiêu → sáng kiến cho một mục tiêu của SmartLife.
Sản phẩm đầu ra: Phiếu chẩn đoán thực thi; sơ đồ BSC bốn góc nhìn; bảng chuỗi mục tiêu–KPI–chỉ tiêu–sáng kiến.
Liên kết tiếp theo: Cấp độ 02 dùng ngôn ngữ chung này để phân tích chiến lược và thiết kế hệ thống.
THIẾT KẾ HỆ THỐNG
Buổi 4 đến buổi 6
- S04 Phân tích điểm nghẽn và chọn 3 mũi nhọn đột phá của công ty Bài kiểm tra 01
- S05 Vẽ Bản đồ nhân quả: Làm gì trước để tự động kéo doanh thu và lợi nhuận?
- S06 Xây dựng Từ điển KPI chuẩn: Rõ công thức, rõ nguồn số liệu, hết cãi nhau
Vấn đề quản trị: KPI được sao chép từ danh mục có sẵn thay vì sinh ra từ chiến lược; công thức mỗi người tính một kiểu.
Mục tiêu năng lực: Thiết kế hệ thống bắt nguồn từ phân tích chiến lược: chủ đề chiến lược, bản đồ chiến lược, từ điển KPI.
Nội dung trọng tâm: Phân tích chiến lược và chủ đề; bản đồ chiến lược; từ điển KPI và công thức.
Làm được sau cấp độ: Dựng được bản đồ chiến lược có giả thuyết nhân quả và bộ KPI có định nghĩa, công thức, nguồn, chủ sở hữu, tần suất.
Sản phẩm đầu ra: Bản phân tích chiến lược; bản đồ chiến lược; từ điển KPI.
Liên kết tiếp theo: Cấp độ 03 biến bộ KPI đã định nghĩa thành chỉ tiêu, trọng số, điểm số và KPI cho phòng ban.
ĐO LƯỜNG & TRIỂN KHAI
Buổi 7 đến buổi 9
- S07 Giao chỉ tiêu, trọng số và ngưỡng thưởng/phạt công bằng
- S08 Cách chấm điểm KPI minh bạch và xử lý các tình huống bất khả kháng Bài kiểm tra 02
- S09 Chia KPI xuống từng phòng ban và dây chuyền sản xuất (OEE, 4M1E, RACI)
Vấn đề quản trị: Chỉ tiêu đặt cảm tính, trọng số tuỳ tiện, điểm số bị tranh cãi, dữ liệu thiếu bị điền 0; KPI công ty không xuống được phòng ban và chuyền sản xuất.
Mục tiêu năng lực: Đặt chỉ tiêu, ngưỡng, trọng số; chấm điểm minh bạch, xử lý dữ liệu thiếu và ngoại lệ; phân rã KPI xuống phòng ban và chuyền.
Nội dung trọng tâm: Mục tiêu, ngưỡng, trọng số; chấm điểm và ngoại lệ; phân rã KPI và thực hành KPI sản xuất (Bài thực hành tình huống số 6) (OEE).
Làm được sau cấp độ: Chấm điểm được bộ KPI qua nhiều kỳ, nêu rõ độ phủ dữ liệu; phân rã KPI có trách nhiệm RACI; tính và phân tích OEE.
Sản phẩm đầu ra: Bảng tham số và trọng số; bảng chấm điểm ba kỳ; phân rã và RACI; Bài thực hành tình huống số 6.
Liên kết tiếp theo: Cấp độ 04 đưa hệ thống vào vận hành: bảng điều hành, họp đánh giá, sai lệch, hành động, quản trị thay đổi.
VẬN HÀNH & CẢI TIẾN
Buổi 10 đến buổi 12
- S10 Kiểm soát KPI kênh phân phối: Bán thật ra thị trường & Thu hồi công nợ
- S11 Họp giao ban điều hành bằng dữ liệu: Tìm tận gốc nguyên nhân & Sửa lỗi triệt để
- S12 Quy chế vận hành và lộ trình 12 tháng để hệ thống tự chạy bền vững Bài kiểm tra 03
Vấn đề quản trị: Họp đánh giá đều nhưng vấn đề cũ lặp lại; doanh thu tăng mà tiền về chậm; KPI bị sửa tuỳ ý giữa kỳ.
Mục tiêu năng lực: Vận hành chu kỳ đánh giá: bảng điều hành, họp điều hành, phân tích sai lệch, hành động khắc phục, quản trị KPI và dữ liệu.
Nội dung trọng tâm: Bảng điều hành và họp điều hành; Thực hành KPI phân phối kênh truyền thống; phân tích sai lệch và hành động khắc phục triệt để; quản trị KPI, dữ liệu, lộ trình.
Làm được sau cấp độ: Chạy được một chu kỳ: đọc bảng điều hành, tìm nguyên nhân gốc, ra hành động có người–hạn–chỉ số, kiểm soát thay đổi KPI, lập lộ trình áp dụng.
Sản phẩm đầu ra: Bảng điều hành; biên bản họp; bảng tìm nguyên nhân gốc và hành động khắc phục triệt để; hồ sơ kiểm soát thay đổi; lộ trình 12 tháng; đồ án cuối khoá.
Liên kết tiếp theo: Hoàn thành hệ thống: học viên rời khoá học với bộ công cụ và quy trình áp dụng cho doanh nghiệp của mình.
Muốn mang công cụ này về doanh nghiệp của bạn?
Để lại 4 thông tin, trợ lý của TS. Liu Đức sẽ nhắn riêng qua Zalo để gửi tài liệu mẫu và gợi ý lộ trình phù hợp.