Lộ trình › S02

S01S02S03S04S05S06S07S08S09S10S11S12

S02 · Bốn góc nhìn BSC

1 · NHẬN THỨC & NỀN TẢNG3 tiết

Đầu tư vào con người và quy trình có thật sự kéo được lợi nhuận không?

Vẽ chuỗi nhân quả bốn trụ cột BSC và nhìn ra việc nào đang kéo tiền về.

Dòng chảy từ đỉnh xuống: Sứ mệnh & Giá trị cốt lõi → Tầm nhìn dài hạn (5–10 năm) → Chiến lược trung hạn (3–5 năm) → Mục tiêu ngắn hạn (Năm, Quý, Tháng) → Bản đồ BSC 4 trụ cột → KPI phòng ban → KPI cá nhân.

Buổi này học ba tầng giữa và dưới: Bản đồ BSC 4 trụ cột, rồi KPI phòng ban và KPI cá nhân. Mục tiêu ngắn hạn của công ty được chia xuống từng bộ phận qua bốn góc nhìn.

1Sứ mệnh & Giá trị cốt lõiVì sao công ty tồn tại2Tầm nhìn dài hạn (5–10 năm)Đích đến lớn của doanh nghiệp3Chiến lược trung hạn (3–5 năm)Chọn nơi cạnh tranh và cách khác biệt4Mục tiêu ngắn hạn: Năm, Quý, ThángCon số công ty phải đạt5Bản đồ BSC 4 trụ cộtTiền, Khách hàng, Quy trình, Con người6KPI phòng banMỗi phòng một việc đo được hằng tuần7KPI cá nhânMỗi người biết hôm nay kéo công ty về đâu
Đọc từ trên xuống: mỗi tầng là lý do của tầng dưới. Đứt một tầng, mỗi phòng ban sẽ tự chạy một kiểu.

1Vấn đề quản trị

Ban lãnh đạo đặt hàng chục mục tiêu rời rạc, chủ yếu tài chính; không ai biết việc đầu tư vào con người hay quy trình có kéo kết quả tài chính hay không.

Vì sao cần: Chỉ đo tài chính là nhìn gương chiếu hậu: kết quả đến muộn, không chỉ ra việc phải làm bây giờ.

2Mục tiêu học tập

Sau buổi này học viên làm được:

3Khái niệm và mô hình

BSC cân bằng bốn góc nhìn nối nhau bằng giả thuyết nhân quả: Học hỏi & Phát triển → Quy trình nội bộ → Khách hàng → Tài chính. Mũi tên là giả thuyết cần kiểm chứng, không phải sự thật.

Khái niệm trong buổi: Bốn góc nhìn; Quan hệ nhân quả là giả thuyết; BSC không phải danh sách KPI

Thuật ngữ trong buổi này

BSC
Thẻ điểm cân bằng (Balanced Scorecard): khung chuyển chiến lược thành mục tiêu và thước đo theo bốn góc nhìn.
KPI
Chỉ số đo lường hiệu suất chính (Key Performance Indicator).

4Phương pháp triển khai

  1. Liệt kê mục tiêu ứng viên từ chiến lược.
  2. Xếp mỗi mục tiêu vào đúng một góc nhìn (nếu hai góc, tách thành hai mục tiêu).
  3. Vẽ mũi tên nhân quả và viết giả thuyết kèm cách kiểm chứng.
  4. Rà: góc nhìn nào trống, góc nhìn nào quá dày.
Đầu vào

14 mục tiêu SmartLife (Bản thiết kế §7).

Công cụ

E02 – Khung BSC và từ điển KPI (E02_BSC_KPI_Dictionary.xlsx), trang tính: BSC; E01 – Kiến trúc chiến lược (E01_Strategic_Architecture.xlsx), trang tính: Ban_Do

Đầu ra

Khung BSC 4 góc nhìn, mỗi góc 2–3 mục tiêu và các giả thuyết nhân quả.

Ví dụ tính từng bước

Giả thuyết nhân quả Học hỏi → Quy trình/Khách hàng cần kiểm chứng (SmartLife, 3 kỳ)
BướcGiá trị
K12 giờ đào tạo/người/tháng (3 kỳ)3,4 → 3,8 → 4,2
K06 khiếu nại/1.000 sản phẩm (3 kỳ)4,3 → 3,9 → 4,6
Hệ số tương quan Pearson (n = 3)0,43
Kết luận được phépChưa đủ cơ sở: 3 điểm dữ liệu, kỳ 3 khiếu nại tăng dù đào tạo tăng
Mũi tên nhân quả trên bản đồ là giả thuyết. Cần ít nhất vài chục quan sát, độ trễ và kiểm soát yếu tố khác trước khi khẳng định. Dữ liệu 3 kỳ chỉ đủ để đặt câu hỏi.

Thử ngay: Tính hệ số tương quan và đọc đúng giới hạn

5Tình huống SmartLife

Công ty tình huống: SmartLife Electrical & Home Technology JSC

Tình huống: 14 mục tiêu SmartLife xếp vào 4 góc nhìn (Bản thiết kế §7)

Đối chiếu thực tế doanh nghiệp

Kaplan & Norton giới thiệu Balanced Scorecard năm 1992 trên Harvard Business Review với bốn góc nhìn tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ, học hỏi và phát triển, vì chỉ tiêu tài chính đơn lẻ không dẫn dắt được hành động.

Nguồn: Kaplan & Norton (1992) The Balanced Scorecard: Measures That Drive Performance, HBR Jan–Feb.

6Hướng dẫn thực hành

Bài cá nhân

Xếp 8 mục tiêu cho sẵn vào 4 góc nhìn và vẽ 3 mũi tên nhân quả có giả thuyết.

Nhóm (≤ 5 người)

Nhóm rà khung 14 mục tiêu SmartLife: góc nào thiếu, mũi tên nào yếu bằng chứng.

7Công cụ Excel tương ứng

Tệp gửi học viên trước buổi học

Thư mục: downloads/learner/

8Sản phẩm đầu ra

Khung BSC 4 góc nhìn, mỗi góc 2–3 mục tiêu

9Câu hỏi phản biện

10Tiêu chí đánh giá

Sản phẩm của buổi đạt khi: Mục tiêu đặt đúng góc nhìn; có ít nhất một mũi tên nhân quả

Sản phẩm các buổi chiếm 40% điểm khoá học. Kiến thức và khả năng vận dụng của buổi này được kiểm tra trong Bài kiểm tra 01 ().

Tự kiểm tra nhanh

Câu luyện tập, không nằm trong đề chính thức.

Lỗi thường gặp

Cho vẽ lại: mỗi KPI phải chỉ về một mục tiêu; KPI bị treo lơ lửng, không gắn với mục tiêu nào bị gạch.
Hỏi: mục tiêu này tác động tới ai, ở khâu nào? Chuyển đúng góc nhìn.
Yêu cầu viết một câu giả thuyết và một cách kiểm chứng cho mỗi mũi tên.
← S01S03 →

Muốn mang công cụ này về doanh nghiệp của bạn?

Để lại 4 thông tin, trợ lý của TS. Liu Đức sẽ nhắn riêng qua Zalo để gửi tài liệu mẫu và gợi ý lộ trình phù hợp.